9 C
İstanbul
Pazar, Eylül 27, 2020
Ana Sayfa bilim Kaos Karşısında...

Kaos Karşısında…

Kaos Karşısında…

Şu anda covid-19 salgını nedeniyle içine girdiğimiz kaos ortamı biraz durulmaya başladı. Hepimizin ölmeyeceğini anladık ve bilim adamları ve sağlık personeli virüsle mücadelede tecrübe kazanmaya başladılar. Peki, zihnimiz genel anlamda kaosa nasıl karşılık verir?

Kaos bir doğal sistemin karmaşa ve/veya düzensizlik düzeyinin aşırı artması demektir…

Kaosa insan doğası bir kaç şekilde cevap verir;

Birincisi ve en kötüsü beynin kendisinin kaosa girmesidir ve biz buna psikoz diyoruz. Zihnin aşırı uyarılması sonucu bilincin geçici veya kalıcı olarak devre dışı kalması ve gerçekliği yitirmesidir. Zihnimiz bunu genellikle kaçma-savaşma veya donup kalma reflekslerini en uçlarda yaşadığı zaman deneyimler…

İkincisi “savunma mekanizmalarına” başvurmaktır. Bu da çeşitli şekillerde kendini gösterebilir…

-Bazılarımız bir koruyucu/kurtarıcı arar…

-Bazılarımız grandiyöz kişilik yapısı dediğimiz megaloman bir büyüklük hissi içine girer…

-Bazılarımız durumu küçümseyerek görmezden gelmeye kalkar…

-Bazılarımız suçlu arayarak enerjisini oraya yönlendirmeye çalışır…

-Bazılarımız işi espriye vurarak geçiştirmeye çalışır…
-…
Üçüncüsü stratejik düşünmeyle olayı analiz ederek anlamaya çalışmaktır. Ama kaotik yapıları anlamak için klasik analiz yöntemleri yeterli değildir…

Dördüncüsü durumu kabullenip geçmesini beklemektir. Bu sırada aynı zamanda etki alanımızda olan sınırlı kontrol edebileceğimiz şeylere odaklanırız. Eğer kaos bize zarar vermeden geçerse bu genellikle iyi bir seçenektir. Olayı kontrol şansımız hiç yoksa ve fırtınanın ortasına düştüysek bu durumda teslimiyet zaten tek çaremizdir…

Beşincisi yaygın yöntem fırsata odaklanmaktır. Kaoslar sonunda doğal sistemler değişir. Ve her düzen değişimi tehdit kadar fırsat da yaratır. Yeni oluşan sistemdeki yeni çeşitlilik yeni kaynak ve kısıtlamalar demektir. Bu değişimin yönünü doğru okuyabilen bir vizyon kaos geçerse bundan kazançlı çıkar…

Altıncısı ise bilgeliktir. Bu durumda;
-Ya sezgisel olarak sadeliğe ulaşarak olayı olmadan hisseder ve erken önlem alırız veya uzaklaşırız…

-Ya fractallar üzerinden kaosun en çekirdek yapısını kavrarız ve küçük bir müdahaleyle çözeriz…

-Ya sistemik düşünceyle hayal gücünü birleştirerek sezgisel bir çözüm buluruz…

-Ya da bütüncül bir bakışla dinamikler arası bağlantıları yine sezgisel olarak kurarak olayı anlarız…

İşte insan doğasının kaosa verdiği başlıca cevaplar bunlardır. İlk üçünü pek önermem. Yapabilirseniz son üçü (fırsatçılığın bencillik yerine bütünün hayrına olması koşuluyla) bu dönüm noktalarında doğru seçimler olabilir…

Sevgiler.

Tamer DÖVÜCÜ

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

ÇOK OKUNANLAR

YANNİS RİTSOS’UN ŞİİRİNDE DÜŞSEL VE MELANKOLİK ÖĞELER

Günümüz şiiri diyebilirim ki, Yannis Ritsos’un şiirinin zirveye çıkmasıyla, birlikte bir gerilemenin içine girmiştir. 18. Yüzyılın ve 19. Yüzyılın önemli sanat eylemliliği...

KÜLTÜR ENDÜSTRİSİ VE İŞÇİ FİLMLERİ FESTİVALLERİ

A. Halûk Ünal 15. İşçi Filmleri Festivali (İFF) bitti ve geldiği nokta itibariyle, arkasındaki yaratıcılar...

DÜNYA COVİD19’A TESLİM OLDU

Cahit BÜÇKÜN DÜNYA, COVID-19’A TESLİM OLDU, “SÜRÜ BAĞIŞIKLIĞI” ANLAŞMASI YAPTI!Başta eşitlikçi ve insanı yaklaşımla Covid-19’ı sıfırlayan ve akıllı...

TAMLASANA

TAMLASANA   Uyandım yine eksik yanımla tamlasana elimi yüzümü yıkasana sevginle ayı alıp güneşini koy gökyüzüme hadi durma gülüşünü giyindir işe giderken ellerini koy çantama aman ha unutma yanağımda kalsın dudakların merak etme yüreğin...

SON YORUMLAR

Özgür BAŞKAYA on #YargıtayTahliyeEt
Prof. Dr. İbrahim Bozkuş on HAŞHAŞ GAZETESİ VE KAYMAKAM ABDÜLKADİR AKSU
Ikbal kaynar on ŞİİRİM ISITIR SENİ
gulhan genc on ASKIDA EKMEK
Perihan sever dirican on Evin Anahtarı
Rafet Canpolat on Evin Anahtarı
Atilla IŞIK on Evin Anahtarı
Deniz on Evin Anahtarı
Arif Sürücü on ASKIDA EKMEK
Perihan sever dirican on ASKIDA EKMEK
Neslihan Sultan on ÖZLEDİĞİM ÇINAR ALTI
Neslihan Sultan on ÖZLEDİĞİM ÇINAR ALTI
Neslihan Sultan on ÖZLEDİĞİM ÇINAR ALTI
Neslihan Sultam on ÖZLEDİĞİM ÇINAR ALTI
Gökhan GURBETOĞLU on ÖZLEDİĞİM ÇINAR ALTI
Gürel SÜRÜCÜ on HAYIR BABA TÜRBESİ
İlter koçak on HAYIR BABA TÜRBESİ
Fikret Ökmen on GUNDİ
Perihan sever dirican on GUNDİ
Hatem on GUNDİ
Selim DURMUŞ on GUNDİ
Hüseyin Ceylan on BERBER  
Tacettin Mert on İŞÇİ
Tacettin Mert on AGORA MEYHANESİ
Gökhan GURBETOĞLU on ANNE ÖP DENİZİ
Songül on ŞİDDET
İsmet Çallıbay on ANNE ÖP DENİZİ
Erdem KAYA on İKİ ARADA BİR DEREDE
Gürel Sürücü on ŞİİRE DAİR ÖNERİLER (2)
Hulusi keleş on AYRIK OTU
Gürel on AYRIK OTU
Mehmet İşbitiren on AYRIK OTU
Bir amatör futbolcu on AMATÖR TİYATROCULARIN DRAMI
Hasan GÜL on KUTSAL EKMEK