DÜNYA COVİD19’A TESLİM OLDU

0
214

Cahit BÜÇKÜN

DÜNYA, COVID-19’A TESLİM OLDU, “SÜRÜ BAĞIŞIKLIĞI” ANLAŞMASI YAPTI!
Başta eşitlikçi ve insanı yaklaşımla Covid-19’ı sıfırlayan ve akıllı ve yeşil sosyal yaşam ve ekonomiye yönelen Yeni Zelanda olmak üzere birkaç ülke dışında kalan ülkeler Covid-19 virüsüne teslim oldular. Açıkça ifade etmezseler de, herkesin enfekte olarak bağışıklık kazanmasını yani“sürü bağışıklığını“ ekonomi (para?) bağlamında tekrar uygun çözüm olarak görüyorlar düşüncesindeyim. Devlete ve ekonomiye yük olan ve Covid-19’a direngenliği az kronik hastalar ve emeklileri gözden çıkarmışlar. Vaka ve ölüm sayılarını düşük göstererek, verilerle oynayarak ve algı operasyonlarıyla oluşabilecek tepkileri söndürebilir ve pandemi mücadelesinde başarı hikayesi de çıkarabilirler. Ancak aşının gecikmesi veya salgının kontrolden çıkması durumunda sonuç felaket olabilir.
Salgının tıbbı olarak tedavisi henüz olmayıp sadece hastalara solunum desteği benzeri yaşam destekleri verilerek vücudun bağışıklık sisteminin virüsü yenmesinin beklendiği ve aynı zamanda hastaların izolasyonun sağlandığı tedavi uygulanmaktadır.
Enfekte olanların bazıları belirti olmaksızın hastalığı atlatmakta, bazılarında hastalık hafif seyretmekte akciğerlerde ve diğer organlarda fazla hasar oluşmamakta , ama özellikle kronik hastalığı olanlar, aldıkları ilaçlar nedeniyle bağışıklık sistemleri zayıflayan ve yaşlılarda hastalık ağır seyretmekte organlarda önemli hasarlar oluşmakta ve ölümlere neden olmaktadır. Gençlerde ve sağlıklı insanlarda da ölümler yaşanabilir. ABD de 65-75 yaş aralığında yaşlıların %2-5’i , 75-85 aralığında % 4-10’u ve 85+ yaş üstlerde %10’unun hayatlarını kaybetmesi beklenmektedir.Ülkelerde bu oranlar sağlık sistemine, coğrafyaya, genetik yapıya ve diğer parametreler göre alt veya üst sınıra yaklaşabilir.
Türkiye için herkesin enfekte olacağı “ sürü bağışıklığı” olasılığı için kabaca hesap yaparsak. Varsayalım sağlık sistemimiz çok iyi performans gösterecek, ve coğrafyamız ve genetik yapımız bakımından pandemiye karşı avantajlıyız, bu nedenlerle yukarıdaki oranların alt sınırlarını alarak ve 65 yaş altı nüfusta ölüm yaşanmaması durumunda bile en iyimser tahminle 350-400 bin vatandaşımız hayatını kaybedebilir . Virüs ayrım yapmazsa da en çok yaşam şartları ve beslenme şartları kötü, sağlık hizmetlerine erişimi zor olan yoksul ve dar gelirliler hayatlarını kaybedeceklerdir.
Ülkeler pandemi mücadelelerini, aşı bulununcaya kadar salgının sağlık sisteminin kapasitesini aşmayacak ölçüde kontrol altında tutarak “ sürü bağışıklığı” yöntemiyle ve ekonomiyi daha fazla zorlamadan yürüttüklerini düşünüyorum. İnsanların rahat davranışlarından bunu örtülü olarak insanlara da kabul ettirdikleri anlaşılıyor.
Sürü bağışıklığı stratejisi benimsenmiş olunsa bile salgının kontrolden çıkmaması sağlanmak zorundadır. Pandemi ile mücadelenin temel öğeleri bireylerin maske takması, sosyal mesafeyi koruması ve temizliğe dikkat etmeleri ve kamunun test ve izleme (filyasyon) ile enfekte olanların bakımlarını üstlenmesi ve temas ettikleri kişilere test yapılması ve enfekte olmuşsalar bakımlarının üstlenilmesi değilse belli bir süre izole edilmesidir. Ayrıca pandemiye hassas başta sağlık personeli olmak üzeri kuryeler, toplum taşıt sürücüleri, restoran, kafe benzeri yerlerde çalışanların, huzurevleri ve hapishanelerde periyodik testlerin yapılması gerekmektedir. , Bunlar gereği gibi yapılmazsa karantina, kapatmalar ve sokağa çıkma yasakları gibi çok katı önlemler gerekecek ekonomi çok daha fazla etkilenecektir.
Testler olması gerektiği gibi değil ağırlıklı olarak isteğe bağlı ve yeterince yapılmamaktadır. Vaka ve ölüm sayıları düşük verildiğinde insanlar pandemiyi yeterince ciddiye almayıp bireysel önlemleri yeterince uygulamıyorlar.” Ne olacak her gün trafikte de bu kadar kaza ve ölüm oluyor” moduna geçiyorlar.
Testler, Dünya Sağlık Örgütünün önerdiği kurallarla yapılmalıdır. İsteğe bağlı ve kayırmacılık olmamalıdır. Bireysel önlemlere kesinliklere uymalıyız. Aksi durumda salgın kontrolden çıkar bedeli çok ağır olabilir. Şöyle ki, testlerde ve önlemlerde aymazlık salgının kontrolden çıkarak sağlık sistemini çökertmesine, sürü bağışıklığı gerçekleşinceye kadar yukarıda belirtilen sayılardan kat ve kat fazla ölümlere neden olabilir. Çünkü yakın gelecekte ne aşı ve ne tedavi görünüyor.
Şeffaflıkla herkesin pandemiyi doğru algılamasını sağlayarak ve insan-odaklı doğru çözümlerle ancak Covid-19’ı yenebiliriz.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here